DGA – Alles over de directeur-grootaandeelhouder

Wat is een Directeur-Grootaandeelhouder / DGA?

DGA staat voor directeur-grootaandeelhouder. Dit is iemand die meestal de hoogste functie bezit binnen een besloten vennootschap (bv) of naamloze vennootschap (nv) én een groot deel van de aandelen in het bedrijf bezit. Hoewel men bij een dga vaak denkt aan de baas en eigenaar van een groot bedrijf, kan het net zo goed om een klein bedrijf gaan, bijvoorbeeld een eenmans bv. Hierbij kun je denken aan een stamrecht-bv waarin één persoon directeur en 100% aandeelhouder is. Zo waren er volgens het CBS in 2014 195.700 DGA’s, waarvan 110.500 zonder personeel en 85.200 met personeel.

Aansprakelijkheid Directeur-grootaandeelhouder

De dga komt alleen voor bij de bv en nv. Dit zijn rechtspersonen, de dga zelf is een natuurlijk persoon. Een belangrijk kenmerk van de dga is dat deze niet persoonlijk aansprakelijk is voor de schulden van de bv of nv waarvan hij directeur-grootaandeelhouder is. Dit is een belangrijke reden dat er voor deze constructie gekozen wordt en niet voor de maatschap of vof, waarbij de maten/vennoten volledig (en bij de vof hoofdelijk) volledig privé aansprakelijk zijn voor de schulden en verplichtingen van de maatschap/vof.

dga directeur grootaandeelhouder boardroom

In de praktijk wordt de aansprakelijkheid van de directeur-grootaandeelhouder overigens wel beperkt. Zo laat een financier zoals de bank een dga vaak ook privé tekenen voor een banklening. Op die manier heeft de bank meer zekerheid dat de bv/nv de schuld ook daadwerkelijk aflost.

Onbehoorlijk bestuur dga

Als u zich als bestuurder van een bv/nv niet gedraagt, kunt u aansprakelijk kan worden gesteld wegens onbehoorlijk bestuur. Onbehoorlijk bestuur is een vage norm die verder wordt ingekleurd door jurisprudentie, literatuur en actuele ontwikkelingen. De code Tabaksblat is een voorbeeld van dat laatste. Deze ‘corporate governance code’ is bedoeld om bedrijven zich beter te laten gedragen, onder andere door verhoogde zeggenschap en meer transparantie van jaarrekeningen en salarissen.

Voorbeelden van onbehoorlijk bestuur zijn het nalaten van het voeren van een goede administratie, nalaten van deponeringsplicht, of de meldingsplicht naar fiscus en bedrijfsvereniging.

Lees hier de brochure over bestuurdersaansprakelijkheid.

Gebruikelijk loon dga

De dga moet een normaal salaris worden uitgekeerd. De belastingdienst heeft hier een minimumbedrag aan gehangen, de gebruikelijkloonregeling. Dit om te voorkomen dat een dga zichzelf heel weinig salaris uitkeert en bijvoorbeeld door middel van een hoge dividenduitkering (winstuitkering) aanzienlijk minder belasting hoeft te betalen.

Het minimumbedrag is in 2016 44.000 euro.

De gebruikelijkloonregeling houdt in dat een aanmerkelijkbelanghouder wordt geacht een loon te krijgen dat normaal is voor het niveau en de duur van zijn arbeid. In onderstaande tabel ziet u wat wij minimaal een gebruikelijk loon vinden.

JaarGebruikelijk loon
2016€ 44.000
2015€ 44.000
2014€ 44.000

Bron: Belastingdienst

Als het gebruikelijk is dat er bij vergelijkbare werkzaamheden normaal gesproken een hoger loon wordt uitgekeerd, dan stelt de Belastingdienst het loon hoger in. Het hoogste loon van de onderstaande twee opties dient dan als loon aan de dga te worden uitgekeerd:

  • Of 75 procent (in 2015/2016) van het hogere gebruikelijke loon. Ook hier geldt de ondergrens van 44.000 euro.
  • Of het loon van de meestverdienende werknemer of van de meestverdienende werknemer van een verbonden vennootschap

Als u kunt aantonen dat het loon voor mensen met vergelijkbare werkzaamheden lager ligt, dan kan het gebruikelijke loon naar beneden worden bijgesteld.

Oftewel, de gebruikelijkloonregeling is een bewijsregeling. Als de dga stelt dat het loon lager ligt, is het aan hem dit tegenover de belastingdienst te bewijzen. Daarentegen, als het gebruikelijke loon hoger is dan die 44.000 euro, is het aan de inspecteur van de belastingdienst om aan te tonen dat het in het economische verkeer gebruikelijk is een hoger loon te ontvangen voor de werkzaamheden.

Privégoederen dga via de bv

Naast het gebruikelijke loon, let de Belastingdienst op de privé-aanschaf van goederen via de bv van de dga. Dit komt veel voor waardoor er veel btw-inkomsten worden misgelopen. Veelvoorkomend is het zakelijk gebruik van een privé-aangeschafte auto.

DGA en de VAR

Eerder meldden wij al dat de VAR op 1 mei 2016 is ophouden te bestaan. Op die dag trad de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) in werking. Lees hier meer over wat dit voor u betekent. Update: Recent werd bekend dat de handhaving van de DBA tot 2018 wordt uitgesteld

Belastingvoordelen DGA

Een groot belastingvoordeel van de directeur-grootaandeelhouder heeft alles te maken met het pensioen. Een normale werknemer draagt een pensioenbijdrage die in een pensioenfonds wordt vastgehouden (belegd bijvoorbeeld) om vervolgens na de pensioengerechtige leeftijd te worden uitgekeerd. Voor de ondernemer, meer specifiek de directeur-grootaandeelhouder, is die mogelijkheid er ook. Veruit de meeste dga’s maken gebruik van pensioensparen in het eigen bedrijf. Zeker voor 2006 zorgde dit voor een enorm belastingvoordeel. De winstbelasting (vennootschapsbelasting) bedroeg toen maar liefst 34,5 procent. De pensioenafdracht in het eigen bedrijf kan van de winst worden afgetrokken. Met een vennootschapsbelasting van 25% anno 2016 is het weliswaar minder aantrekkelijk dan 10 jaar geleden, maar nog steeds biedt dit pensioen in eigen beheer een groot belastingvoordeel:

  1. Een bv die pensioenpremie afdraagt maakt minder winst (pensioen gaat van winst af) en dus betaalt de bv minder winstbelasting.
  2. De bedrijfseigenaar (dga) ontvangt minder inkomen (pensioen-afdracht is geen inkomen) en betaalt dus minder inkomstenbelasting.

Nog een groot voordeel was dat de opgespaarde pensioengelden ondertussen gebruikt konden worden als bedrijfsinvesteringen. Opgebouwd pensioen in loondienst is in beginsel persoonsgebonden en wordt bij overlijden niet doorgegeven aan nabestaanden. Pensioen in eigen beheer van de dga kon gewoon aan de nabestaanden worden doorgegeven wanneer zij hierover belasting betaalden.

Belastingplan 2017: Wat verandert er voor de directeur-grootaandeelhouder?

 

DGA en pensioen

Een directeur-grootaandeelhouder zoals bedoeld in de Pensioenwet, heeft minimaal 10% van de aandelen in bezit. Voor deze dga mag zijn eigen BV optreden als pensioenverzekeraar. Deze hoeft daarvoor niet te voldoen aan de strenge eisen waar een gewone pensioenverzekeraar aan moet voldoen. Er is in dit geval geen langlevenrisico (lijfrente) verzekerd.

In de loop van de opbouw van het pensioen wordt de pensioenverplichting van de BV iedere keer groter. De toename van de contante waarde van de pensioenverplichting komt steeds ten laste van de winst, waardoor minder vennootschapsbelasting is verschuldigd. Het gaat hier overigens over de fiscale waarde van de pensioenverplichting. Deze kan lager zijn dan de bedrijfseconomische waarde, bijvoorbeeld doordat fiscaal geen rekening mag worden gehouden met indexering van het pensioen over toekomstige jaren. Indexering over een verstreken jaar van de tot dan toe opgebouwde pensioenaanspraak, en verhoging wegens loonsverhoging in het geval van een eindloonregeling (twee vormen van backservice) zijn wel toegestaan.

Een nadeel is dat als het bedrijf failliet gaat de pensioenreserve in de faillissementsboedel valt, en men dan dus vaak niet alleen zijn bedrijf maar ook zijn pensioen kwijt is.

De BV mag niet zoveel dividend uitkeren dat, de contante waarde van de pensioenverplichting in aanmerking nemend, het eigen vermogen van de BV negatief wordt. Als dit toch gebeurt dan wordt dit gezien als het prijsgeven van de pensioenaanspraak. Dit heeft volgens artikel 19b van de Wet op de loonbelasting 1964 weliswaar geen consequenties als de aanspraken niet voor verwezenlijking vatbaar zijn, maar hier worden alleen bedoeld gevallen als faillissement, surseance van betaling en schuldsanering. Het artikel bepaalt dat in andere gevallen de pensioenaanspraak wordt belast als loon (dus in box 1). Artikel 30i van de Algemene wet inzake rijksbelastingen bepaalt dat dan bovendien 20% revisierente is verschuldigd.

Sinds 1 januari 2013 mag op de ingangsdatum van het pensioen bij een dekkingsgraad van minder dan 75% als gevolg van ondernemings- en/of beleggingsverliezen afstempeling plaatsvinden. Bij het bepalen van de onderdekking wordt het uitgekeerde dividend van de afgelopen 7 jaar meegeteld als ondernemingsvermogen. De vermindering van de pensioenverplichting behoort tot de belastbare winst van de BV, er is dus vennootschapsbelasting over verschuldigd.

Naar aanleiding van een gerucht dat de Belastingdienst als regel zou hanteren dat voor elke euro aan pensioenvoorziening er twee euro als extra reserve zou moeten worden aangehouden, stelt de regering deze regel niet te herkennen. Overigens beziet zij of er mogelijkheden zijn om flexibeler om te gaan met de pensioenvoorziening van ondernemers.

Per 1 januari 2014 moet de pensioenbrief van de DGA worden aangepast op straffe van ernstige fiscale gevolgen.

DGA Pensioen in Eigen Beheer

Op Prinsjesdag 2016 is besloten het pensioen in eigen beheer (PEB) van de directeur-grootaandeelhouder uit te faseren. Van 2017 tot 2019 wordt een fiscaal gunstige afkoopmogelijkheid geboden. Opbouw is vanaf 2017 niet meer mogelijk.

DGA en werknemersverzekeringen

Regeling aanwijzing Directeur-grootaandeelhouder

Onder andere wegens de invoering van de flex-bv een aantal jaar geleden, was er behoefte aan een update van de regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder. Dit is voor de dga onder andere van belang met betrekking tot de werknemersverzekeringen. De regeling bepaalt in welk geval een bestuurder als dga wordt aangemerkt. In dat geval is deze immers niet verplicht verzekerd voor de werknemersverzekeringen.

De Belastingdienst heeft er een uitgebreide presentatie over gehouden.

Dit is deel 1 van de themasessie Loonheffingen Intermediairdagen 2015. Deze presentatie gaat over de regeling aanwijzing directeur grootaandeelhouder. Aan de hand van een presentatie en een animatie wordt de regeling uitgelegd.

Vraag over uw status als DGA of over de bv of nv?

Stel hem vrijblijvend

Posted in Fiscaal recht, Ondernemingsrecht and tagged , , .

Thomas Jaques

Jurist privaatrecht, gezondheidsrecht. Mede-oprichter legalee.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *