Wat is de maatschap vrijgevestigd medisch specialisten?

Heeft u vragen over de maatschap, of andere juridische vragen? Stel deze dan hier, geheel vrijblijvend uiteraard!

Hoewel sommige vrijgevestigd medisch specialisten als solist hun praktijk uitoefenen, doet het overgrote deel dit samen met vakgenoten met hetzelfde specialisme. Ze vormen gezamenlijk een maatschap. De vrijgevestigd medisch specialist in een maatschap wordt hier als uitgangspunt genomen.

De relatie vrijgevestigd medisch specialist – maatschap

Een maatschap wordt in de praktijk het meeste gebruikt door beroepsbeoefenaren zoals medisch specialisten, notarissen en advocaten. Deze maatschap vrijgevestigd medisch specialisten heeft over het algemeen relatief weinig eigen vermogen (of (maatschaps)kapitaal). De maatschap is hoofdzakelijk bedoeld als samenwerkingsvorm voor beroepsbeoefenaren, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de bv of de coöperatie die gericht is op mensen die gezamenlijk een bedrijf willen uitoefenen.

Een maatschap is een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid. Artikel 7A:1655 BW definieert de maatschap als volgt:

Maatschap is eene overeenkomst, waarbij twee of meerdere personen zich verbinden om iets in gemeenschap te brengen, met het oogmerk om het daaruit ontstaande voordeel met elkander te deelen.

De maten stellen dus gezamenlijk een maatschapscontract op. Dit is kenmerkend aan de personenvennootschap. Samen met de vennootschap onder firma (vof) en de commanditaire vennootschap (cv) vormt de maatschap het stelsel van Nederlandse personenvennootschappen. Een personenvennootschap is een samenwerking tussen twee of meer personen. Waar een kapitaalvennootschap (nv/bv) door oprichting tot stand komt, ontstaat de personenvennootschap door sluiting van een overeenkomst tussen partijen. Er zijn sterke gelijkenissen tussen de verschillende typen personenvennootschappen. Het belangrijkste verschil tussen de vof en de maatschap wordt waarschijnlijk gevormd door de aansprakelijkheid. Waar deze bij de vof hoofdelijk is, regelt artikel 7A:1680 BW dat de aansprakelijkheid in geval van een maatschap voor gelijke delen is (uitgezonderd belastingschulden). De maten brengen geld, goederen, arbeid en/of goodwill in. Goodwill wordt overigens nergens letterlijk in de wettelijke bepalingen over de maatschap genoemd.

De maatschapsovereenkomst die maten opstellen is volledig vormvrij. De OMS heeft een modelovereenkomst ontwikkeld die in de praktijk veel gebruikt wordt. Deze is echter niet verplicht voorgeschreven.

Lees hier tips en advies voor het opstellen van een maatschapsovereenkomst

Goodwill

Voorts zijn de bepalingen over goodwill relevant. Er zijn drie belangrijke bepalingen over de goodwill die in vrijwel alle maatschapscontracten worden opgenomen.

  1. Ten eerste het overnamerecht van de goodwill van de overblijvende maten. Er is dus geen verplichting maar een recht voor de overblijvende maten om de goodwill over te nemen.
  2. Ten tweede kan de uittredende maat zijn maatschapsaandeel vrijelijk overdragen aan andere partijen, wanneer de overblijvende maten hun overnamerecht niet uitoefenen.
  3. Ten derde zijn de overblijvende maten verplicht de goodwill van de uittredende maat (tegen de prijs die hij bij toetreding heeft betaald) over te nemen wanneer de maatschap tijdens de proefperiode wordt opgezegd.

Al in 2002 werd er een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend om de sterk verouderde personenvennootschapswetgeving te veranderen. Minister van Justitie en Veiligheid Opstelten deelt in 2011 per brief aan de Kamer mee dat hij het wetsvoorstel voor de nieuw geplande titel 7.13 BW zal intrekken. De nieuwe wet zou de huidige wetgeving van de maatschap (art. 7A:1655 t/m 7A:1688 BW), de vof en de cv (art. 15 t/m 34 Wetboek van Koophandel) volledig vervangen. Het doel was onder andere een meer flexibele in- en uittreding van de personenvennootschappen te regelen. De nieuwe regeling werd echter als te complex beschouwd en de omzetting zou veel kosten met zich meebrengen. Bovendien waren er twijfels bij de helderheid, nut en noodzaak van de nieuwe regeling. Het lijkt er niet op dat er op korte termijn nieuwe wetgeving voor de personenvennootschap komt. De maatschap zal dus voorlopig in de huidige vorm voortbestaan.

Bij de maatschap betalen de maten, niet de onderneming, belasting over de gerealiseerde winst. Het is een zogenaamde transparante rechtsvorm. Bezittingen, schulden, uitgaven en inkomsten worden dus toegerekend aan de maten. Wanneer de medisch specialist dus in privé participeert in de maatschap worden deze zaken toegerekend aan de medisch specialist.

De relatie maatschap – ziekenhuis

De maatschap vrijgevestigd medisch specialisten, in feite slechts een overeenkomst tussen een groep beroepsbeoefenaren, onderhoudt ook weer een relatie met het ziekenhuis. Wanneer een ziekenhuis met een individueel opererend vrijgevestigd specialist te maken heeft, is er nog veel flexibiliteit. Wanneer het ziekenhuis te maken heeft met een maatschap is dit lastiger. In geval van het falen van onderhandelingen, staat de maatschap sterker. Het ziekenhuis kan immers niet gemakkelijk een gehele maatschap vervangen. Anderzijds kan een maatschap ook niet gemakkelijk een nieuwe opdrachtgever zoeken. De maatschap en het ziekenhuis zijn dus in zekere mate tot elkaar veroordeeld. Het opstellen van een langdurige overeenkomst met harde afspraken is in de huidige situatie complex.

Er is een interessant boek uit over de vrijgevestigd medisch specialist in de Nederlandse gezondheidszorg: De Medisch Specialist is (G)een Alleskunner, over het functioneren van vrijgevestigde medisch specialisten en maatschappen door Douwe Biesma. Zowel voor leken die meer willen weten over de ziekenhuiswereld als voor jonge artsen die voornemens zijn vrijgevestigd specialist te worden.

Nederland heeft een duaal stelsel met zowel medisch specialisten in loondienst en vrijgevestigde specialisten. In dit boek gaat het over die laatste groep. Tot voor kort waren deze vooral bekend als de specialisten werkzaam in maatschappen. De opkomst van het Medisch Specialistisch Bedrijf heeft dit weliswaar deels veranderd, de essentie van het vrije beroep is niet wezenlijk veranderd. Overigens noemt de auteur de opkomst van het MSB een weeffout.

De vrijgevestigd specialist in maatschap is een zeer interessant fenomeen. Een privaatrechtelijk actor die de publieke zaak (de volksgezondheid) dient en tegelijk een ‘bedrijf’ runt. Ook in dit opzicht is de medisch specialist (g)een alleskunner.

7 competenties vrijgevestigd specialist

Het boek legt zich voornamelijk toe op de handhaving van kwalitatief hoogstaande zorg. Daarbij wordt gekeken naar de belangrijkste competenties van de vrijgevestigd speciaalist (vnl. medisch handelen, communicatie, samenwerking, kennis en wetenschap, maatschappelijk handelen, organisatie, kennis en wetenschap, maatschappelijk handelen, organisatie, professionaliteit.

Aan de hand van twee vrijgevestigde specialisten worden de competenties met voorbeelden verduidelijkt. Ook de laatste ontwikkelingen en trends in de markt voor vrijgevestigd specialisten komen aan bod.

Er is de laatste tijd veel te doen geweest over de vrijgevestigd specialist. Feit blijft dat ze belangrijk zijn voor ons zorgstelsel en de komende jaren hoogstwaarschijnlijk op hun plek blijven. Mede daarom is dit boek relevanter dan ooit.

De medisch specialist is (g)een alleskunner door D. Biesma (Boek) ▷ Taal: Nederlands ▷ Uitgave: 2015 ▷ ISBN: 978-90-368-1042-5.

Bekijk en bestel het boek hier

Vrijgevestigd specialisten kunnen hier een maatschap naar keuze vinden

Klik hier om meer te lezen over alternatieven voor de maatschap

Tips en advies voor een maatschapsovereenkomst

Advies op maat voor uw praktijk of instelling?

Vraag vrijblijvend advies aan:

Posted in Gezondheidsrecht, Privaatrecht and tagged , .

Thomas Jaques

Jurist privaatrecht, gezondheidsrecht. Mede-oprichter legalee.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *