Pensioen in Eigen Beheer

Pensioen in eigen beheer. Teken nog niets. Denk wel goed na en laat u goed voorlichten!
Heeft uw adviseur u inmiddels stukken toegestuurd om uw pensioen af te kopen of om te zetten in een oudedagsreserve? Ik mag hopen dat u nog niet getekend heeft. Werkelijk op het allerlaatste moment is het wetsvoorstel dat dit moest regelen in de koelkast gezet door de heer Wiebes. Als het goed is heeft u in 2016 al wel stukken getekend waarin besloten is dat u per 1 januari 2017 geen nieuwe pensioenaanspraken meer zou kunnen opbouwen. Want iedereen verwachtte dat het wetsvoorstel over de afschaffing van het pensioen in eigen beheer, na goedkeuring in de 2e Kamer, eind december ook door de 1e Kamer zou worden aangenomen. Alleen dat is niet gebeurd, en wel op aanzeggen van de heer Wiebes zelf. Over het hoe en waarom van dat besluit later meer. Veel belangrijker is de vraag, wat nu?

Alhoewel sommigen denken dat van dit uitstel ook afstel komt, verwachten wij dit niet, ook al maakt de politiek soms de raarste sprongen. Goede raad is (vaak) duur, dus beraadt u over de vraag wat te doen.

Stel hier uw vraag over Pensioen in Eigen Beheer

Wat moet u nu met uw pensioen in eigen beheer?

Allereerst, ga na wat u al (vaak omdat uw adviseur heeft gezegd dat het moest) getekend heeft.
Waarschijnlijk heeft u vorig jaar notulen en een concept brief gekregen waarin is vastgelegd dat er voor u vanaf 1 januari 2017 geen nieuwe pensioen aanspraken zouden worden opgebouwd. Dat is niet zo erg, als het zo uit komt kan u dit jaar dat besluit weer terugdraaien. Papier is geduldig.

Heeft u ook al iets getekend (gedateerd op of na 1 januari 2017), waarin besloten wordt om het pensioen af te kopen of om te zetten in een Oudedagsverplichting en/of afkoop? Dan kunt u die stukken maar beter met een beroep op dwaling in de open haard gooien. Want anders is niet alleen uw pensioen naar de knoppen, u bent ook nog tot 72% aan belasting verschuldigd, en wel over het bedrag van de werkelijke waarde van die pensioenreserve (en die is al snel 2-3 keer hoger dan het bedrag op de balans!).

Wat zou u verder kunnen doen? Gebruik de tijd om na te gaan wat uw opties zijn. Zoals al aangegeven, goede raad is duur, maar slechte beslissingen kosten nog veel meer!

Wat zijn de opties aangaande het pensioen in eigen beheer

Er van uitgaande dat het wetsvoorstel over niet al te lange tijd (ongewijzigd) wordt aangenomen heeft u de volgende mogelijkheden:
U laat het pensioen zoals het eind 2016 is. Er wordt geen nieuw pensioen opgebouwd. U kijkt wel of het pensioen wat u betreft bij de goede pensioen uitvoerder is ondergebracht;
U zet uw pensioen om in een oudedagsreserve;
U koopt uw pensioen na de omzetting af, en maakt gebruik van de korting die geboden wordt.

Het lastige is dat pas achteraf (wanneer u en uw partner zijn overleden) vast gesteld kan worden of het besluit dat inzake het pensioen in eigen beheer is genomen, ook het goede besluit was. En zoals we allemaal weten. Iin de toekomst kijken is erg lastig. Niemand beschikt over een glazen bol, die dat mogelijk maakt. Toch zijn er wel een aantal handvatten te geven die kunnen helpen bij de vraag wat te doen.

Wat zijn nu eigenlijk de vragen, en welke handvatten zijn er?

Hoe moet om gegaan worden met de (ex-) partner?
Is omzetting in een oudedagsvoorziening wel zo voordelig?
Is afkoop wel zo voordelig?
Wat te doen als er geen of te weinig vermogen in de BV is, danwel de directeur groot aandeelhouder dit vermogen (gedeeltelijk) al van de BV geleend heeft?
Kortom veel vragen, en dat zijn ze nog lang niet allemaal.

Allereerst de (ex-) partner:

In bijna alle gevallen is er niet alleen een ouderdomspensioen toegezegd, maar ook een nabestaanden pensioen ten behoeve van uw partner, het partnerpensioen. Daarnaast is het zo dat tenzij in de huwelijksvoorwaarden afgesproken is of anderszins vastgelegd dat de partner geen recht kan doen gelden op het ouderdomspensioen (de zogeheten pensioen verevening), de partner rechten heeft, waar niet zo maar aan voorbij gegaan kan worden. De Staatssecretaris, en in zijn kielzog de 2e Kamer, vonden dit zo belangrijk dat is vastgelegd dat een omzetting in een Oudedagsvoorziening (al dan niet gevolgd door een afkoop) de toestemming van die partner nodig heeft.

U heeft geen partner, of misschien wel, maar ook een ex-partner? Is in het echtscheidingsconvenant iets vastgelegd over het pensioen in eigen beheer? Zo ja, wat? Ga er van uit dat tenzij er is vastgelegd dat uw ex-partner geen rechten (meer) heeft ook dan toestemming nodig is. Samenlevingscontract? Niet getrouwd wel verevening?

Wat kost die toestemming?

Er wordt van uit gegaan dat de (ex-) partner aan het geven van toestemming altijd een tegenprestatie zal verbinden. Waarschijnlijk is dat ook zo, maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit. Denk alleen niet dat U dit wonder tot stand kan brengen door een gezellig avondje met kaas en wijn te organiseren, waarbij het toetje bestaat uit een door de (ex-) partner te tekenen afstandsverklaring. Op een later moment zal de (ex-) partner zich dan kunnen beroepen op dwaling, en is de afstandverklaring van nul en generlei waarde. Anders gezegd niet alleen U maar ook uw (ex-) partner moet deugdelijk voorgelicht worden over wat er gaat gebeuren met het pensioen. En wat de gevolgen voor de (ex-) partner zijn, en hoe die gevolgen al dan niet kunnen/moeten worden verzacht. Verwacht u dat uw (ex-) partner niet of nauwelijks voor rede vatbaar zal zijn? Dan is het misschien maar beter om er voor te kiezen alles te laten voor wat het is.

Wat is redelijk jegens de (ex-) partner?

Een gewetensvraag. Het antwoord begint bij wat is er in het verleden is afgesproken, in de huwelijkse voorwaarden, het samenlevingscontract, het echtscheidingsconvenant en eventueel andere stukken? Op grond daarvan zal vastgesteld moeten worden wat de huidige rechten van de (ex-) partner zijn. En als die er zijn, wat het effect van een omzetting in een Oudedagsvoorziening (al dan niet gevolgd door afkoop) op die rechten is. Hierbij speelt meer dan alleen wat er op papier staat. Ook het “vermogen” van de BV om pensioen uitkeringen te kunnen doen, en antwoord op de vraag welke aanspraken op pensioen zijn eventueel (her-) verzekerd bij een verzekeringsmaatschappij of een (beroeps-) pensioenfonds zijn van belang.

Uw (ex-) partner wil mee werken, wat dan?

Om pensioen uit te keren heeft de BV op enig moment ook geld nodig om dat te kunnen doen. Hoe groot is de kans dat dit geld daadwerkelijk aanwezig is als het moment daar is?
Volgens onze Staatssecretaris stond een belangrijk deel van de pensioenen in eigen beheer “onder water”. Dit baseerde hij overigens op oude cijfers, maar niet iedere BV is sindsdien beter gaan draaien. En van de BV’s die het geld toen wel hadden, zijn er ook een aantal naderhand in zwaar weer terecht gekomen. Dus nu is het tijd eens goed naar de balans van de BV te kijken.

Is er wel vermogen in de BV voor pensioen?

Hoeveel bezittingen zijn er als u de vorderingen van de BV op de directeur groot aandeelhouder niet mee telt? En als u de schulden van de BV (behalve de pensioen- en eventuele lijfrente/stamrecht voorzieningen), daarvan aftrekt wat blijft er dan over? Is dat meer of minder dan het bedrag van de pensioenvoorziening (samen met de eventuele lijfrente/stamrechtvoorziening).

Pensioenkapitaal veilig stellen?

Als dat meer is, dan is er uiteraard de vraag, hoe zorgt u er voor dat dit geld/deze bezittingen nu veilig wordt gesteld, om in de toekomst gebruikt te worden voor uw pensioen (of de afkoop daarvan).Is dat geld er niet, vraag u dan af of dat geld er nog gaat komen. Gaat dat lukken, beantwoord dan ook dan de vraag hoe je dit pensioenkapitaal “veilig stelt”.

Pensioenkapitaal van de BV geleend?

Gaat het niet lukken om het pensioen kapitaal bij elkaar te sparen, is dat dan misschien (mede) het gevolg van de leningen die de BV aan U verstrekt heeft? Zo ja, hoe staat het met de mogelijkheid om dit geld terug te betalen? En heeft uw (ex-) partner hier ook van (mee-) geprofiteerd? Gaat dat geld nog terug komen?

Geen of te weinig pensioenkapitaal in de BV?

Is dat het gevolg van aan U verstrekte leningen, of is het slecht gegaan met de BV? In het laatste geval kan je misschien maar beter de BV opdoeken. Van een kale kip kan je niet plukken. Alleen wel van te voren afstemmen met de fiscus, want anders komen ze u toch plukken.

Is omzetting en/of afkoop wel zo voordelig?

Stel nu dat de vorenstaande vragen allemaal positief beantwoord worden. Dus de (ex-) partner wil graag mee werken aan een reële oplossing, of heeft al afstand gedaan van alle rechten op dat gebied, en er is geld genoeg in de BV, is omzetting in een Oudedagsvoorziening al dan niet gevolgd door afkoop dan verstandig?

Welke argumenten zijn er?

Er zijn zowel rationele (cijfermatige) als emotionele argumenten. Onderstaand geven wij u er een aantal. Allereerst de rationele argumenten. Het gaat dan om de simpele maar eigenlijk niet te beantwoorden vragen over:
De ontwikkeling van de rente en de inflatie, de vraag of de BV ook de toekomstige lasten van de pensioenvoorziening (of oudedagsvoorziening) kan dragen, uw belastbaar inkomen nu en in de toekomst, en in welke mate de pensioenuitkering van belang is voor het levensonderhoud van u (en uw partner). En dan vergeten we maar even de situatie dat een deel van het pensioen is ondergebracht bij een verzekeraar, die gezien de zeer aantrekkelijke voorwaarden die u indertijd geboden zijn, nu graag van die polis af wil en van alles probeert om dat voor elkaar te krijgen.

Omzetten pensioen in Oudedagsvoorziening:

Dit lijkt een papieren kwestie, en naar verwachting iets dat veel adviseurs zullen aanraden, omdat hiermee op de jaarlijkse kosten bespaard kan worden. Daaronder ook hun kosten. Bedenk wel dat een oudedagsvoorziening andere gevolgen heeft dan een pensioenvoorziening! Toch hoeft een omzetting niet verkeerd te zijn. Allereerst, het kan niet genoeg herhaald worden, is (zeer waarschijnlijk) de toestemming van de ex-partner nodig. Is dat geen issue, dan zijn er nog een aantal andere van belang zijnde vragen.

Oudedagsvoorziening kent geen partnerpensioen

Pensioen betekent veelal een nabestaandenpensioen, met name van belang voor de (ex-) partner. Vreemd genoeg is dat bij de Oudedagsvoorziening niet het geval. Tenzij de (ex-) partner erfgenaam is, dan vererft (een deel) van de Oudedagsvoorziening, maar er moet wel gedeeld worden met de andere erfgenamen. Dus wat staat er in de huwelijks voorwaarden en het testament, wat is van wie, wat vererft er vervolgens naar wie en waarom? Hoeveel erfgenamen zijn er. Hebben die net als uw partner ondersteuning in het levensonderhoud nodig?

De uitkering uit een Oudedagsvoorziening is (een stuk) lager dan een pensioenuitkering.

Hoe dat kan? Dat gebeurt omdat uw pensioenreserve omgezet wordt naar een oudedagsreserve tegen voorwaarden en tarieven die u van een verzekeringsmaatschappij nooit zou accepteren. Is dat erg ? Tsja, weer zo’n lastig te beantwoorden vraag. Het lijkt vestzak/broekzak niet waar? Zeker als de pensioengerechtigde ook de enig aandeelhouder is.

Is dat niet het geval, is het ook geen vestzak/broekzak. Dan worden andere aandeelhouders vermoedelijk rijker, omdat de BV minder aan u uitkeert, en dus minder arm wordt.

Enig aandeelhouder, dan maar omzetten?

Ook als U enig aandeelhouder bent, is het de vraag wat wijsheid is. Blijft de pensioenreserve in stand, zal de BV meer geld moeten reserveren (en op de winst in mindering kunnen brengen) dan wanneer de pensioenreserve omgezet wordt in een Oudedagsvoorziening.

Maar dan moet die winst wel gemaakt worden. En moet de BV die winst ook niet als dividend aan u uit willen keren. En nog verder de toekomst in gekeken, de Oudedagsvoorziening mag maar 20 jaar uitkeren, en kent op dit moment geen mogelijkheden van hoog-laag constructies, uitruil van ouderdomspensioen versus partnerpensioen, indexering en al die andere mooie faciliteiten die ons pensioenstelsel kenmerken, en waar Henk Krol zich hard voor maakt. Als het tenminste niet over een directeur groot aandeelhouder gaat.

Het is de vraag of deze zaken voor U van belang zijn. Misschien beschikt u uit andere hoofde over voldoende vermogen om in uw oudedag te voorzien, en wil u de BV eigenlijk liever kwijt of aan de kinderen overdragen.

Afkopen is verreweg het makkelijkste:

Bent u er nog, ziet u door de bomen het bos nog? Of denkt u, gewoon afkopen, ben ik van dat gezeur af. Geen verkeerde gedachte die ook bij menig adviseur op komt. De korting die geboden wordt van34,5 % is toch geweldig. Dat lijkt wel zo, als je naar de korte termijn kijkt, en vergeet dat dat niet voor het hele bedrag geldt. En U er daarnaast geen moeite mee hebt om onze rijkskas met een fors bedrag te spekken. Het is niet voor niks dat onze regering (en het CPB) dit jaar een begrotingsoverschot verwachten. Ze rekenen op 2 miljard uit de afkoop van pensioen in eigen beheer. Realiseer U wel, dat het nettobedrag in Box 3 terecht komt, en per 1 januari van dit jaar het tarief voor de meer vermogenden ook fors omhoog is gegaan.

Wat worden uw argumenten?

Zoals al eerder aangegeven zijn er zowel rationele als emotionele argumenten pro en contra. Door de bank genomen is naarmate de pensioenvoorziening kleiner is, het rationeler is om tot afkoop over te gaan. Diezelfde ratio laat zien dat omzetting naar een Oudedagsvoorziening in hoge mate afhankelijk is van de inschatting van rente en inflatie, en de mogelijkheden die uw specifieke pensioenbrief biedt in de aanpassing van uw pensioenuitkering en uw wens de 100 te halen. Een voorzichtige inschatting laat zien dat omzetten (nog afgezien van de forse beperkingen) veelal financieel gezien niet aantrekkelijk is. Tenzij uw pensioen straks in de hoogste schijf terecht komt, want dan is dividend uitkeren weer voordeliger. Als u afkoopt zal u er waarschijnlijk nog voor moeten zorgen dat u vervolgens uit Box 3 blijft, anders spant u het paard toch nog achter de wagen.

Te weinig geld voor het pensioen?

Wanneer u verwacht dat de BV onvoldoende middelen heeft om uw pensioen tot in lengte der dagen uit te kunnen keren, is omzetting – vreemd genoeg – ook niet aantrekkelijk. Dan hebben we het nog niet gehad over de vraag of er ten behoeve van de (ex-) partner voorzieningen nodig zijn en of die (ex-) partner ook mee wil werken aan een omzetting al dan niet gevolgd door afkoop. Laat staan dat we de mogelijkheid hebben mee genomen dat de BV een deel van uw pensioen bij een verzekeraar heeft onder gebracht.

Wilt u wel betalen?

En stel nu dat u tot de slotsom komt dat u gewoon moet afkopen, omdat u van de BV af wil, of omdat berekend is, dat dit voor u financieel gezien het meest aantrekkelijk is. Stel u dan voor dat u op korte termijn de fiscus de verschuldigde belasting daadwerkelijk moet betalen. Gaat dat lukken? Of ziet u er dan toch maar van af? Wij wensen u alvast veel wijsheid toe.

Houdt wat u ook beslist in ieder geval wel rekening met het volgende:

Veel adviseurs, willen graag van het pensioen in eigen beheer af. Waarom? Omdat het voor hen een hoofdpijndossier is geworden. Ze missen vaak de kennis, moeten ieder jaar berekeningen (laten) maken. Ze lopen het risico dat de fiscus van mening is dat de pensioenberekeningen niet goed zijn, bijvoorbeeld omdat één van de vele wijzigingen op pensioengebied niet (correct) verwerkt is. Kortom het pensioen in eigen beheer zorgt jaarlijks voor (steeds hogere) kosten die uw adviseur aan de BV in rekening moet brengen. En de jaarlijkse kosten van uw adviseur lijken, ondanks uw verzoek rustig aan te doen, ieder jaar weer om hoog te gaan.

Houdt er dus rekening mee dat ook de adviseur er misschien ook belang bij heeft, dat het pensioen wordt omgezet in een Oudedagsvoorziening. Dat is niet erg, zo lang dat belang maar strookt met uw belang.

Wetsvoorstel afkoop en/of omzetting pensioen in eigen beheer en waarom dit nu is uitgesteld

Menig directeur grootaandeelhouder heeft een pensioen in eigen beheer. Nu mag u het afkopen of omzetten in een Oudedagsverplichting. Tenminste als de heer Wiebes, onze Staatssecretaris van Financiën nog op tijd een novelle indient.

Wat is er eigenlijk aan de hand? Een lang verhaal kort, het pensioen in eigen beheer werd meer en meer door politiek, fiscus en een aantal adviseurs gezien als een molensteen om de nek van menig directeur grootaandeelhouder en de efficiency bij de Belastingdienst. De reden? Steeds ingewikkelder wetgeving, ingegeven om het zo moeilijk mogelijk te maken, een pensioen in eigen beheer te hebben.

Nog niet eens zo veel later, de geheugens zijn kort, wordt geconstateerd dat het hele pensioen in eigen beheer niet meer werkbaar is. In de loop der jaren kwam er een steeds grotere roep om het pensioen in eigen beheer af te schaffen. Dit was overigens makkelijker gezegd dan gedaan.

Eric Wiebes, de man alle problemen bij de Belastingdienst op moet lossen
De heer Wiebes, binnengehaald om een aantal langslepende belasting dossiers tot een goed einde te brengen, heeft na veel overleg, met name gericht op het masseren van de zielen bij diverse belangengroepen, een wetsvoorstel ingediend. Ondanks diverse kritische vragen en op en aanmerkingen uit “het veld” is dit wetsvoorstel ongeschonden door de Tweede Kamer aangenomen en door gezonden naar de Eerste Kamer. Het ligt daar op verzoek van de heer Wiebes, die gevraagd heeft het voorstel niet in stemming te brengen.

Eenvoudig en sympathiek wetsvoorstel?

Wat op het eerste gezicht een eenvoudig voorstel lijkt, dat sympathiek overkomt, is gedurende de behandeling in de Tweede Kamer en de vragen die zijn gesteld, en de veelal onvolledige antwoorden, een steeds ingewikkelder verhaal gebleken. In de politiek is met name veel aandacht geschonken aan de positie van de partner. Over de positie van de partners doen inmiddels de meest wilde verhalen de ronde. Niet in de laatste plaats door de opmerkingen van zowel de heer Wiebes als een aantal Tweede Kamerleden.

Een aantal andere aspecten in dit dossier zijn onderbelicht gebleven, ook zijn diverse vragen van pensioen adviseurs en belastingadviseurs slechts ten dele of niet zijn beantwoord. De constatering van diverse deskundigen dat het wetgevingsproces eigenlijk te kort was om deze materie en de gekozen oplossing op een zorgvuldige manier tot een goed einde te brengen was aan dovemansoren gericht. Wel heeft de Staatssecretaris tijdens het wetgevingsproces de korting bij afkoop nog een keer verhoogd, en daarmee vermoedelijk politieke steun “gekocht”. Onze 2e Kamer heeft uiteindelijk met het wetsvoorstel ingestemd en alles leek in kannen en kruiken. Totdat……..

Wetsvoorstel aanpassing pensioen directeur grootaandeelhouders leidt tot grote aftrekposten!

Ineens verscheen het bericht in de landelijke pers dat het wetsvoorstel er wel eens toe zou kunnen leiden dat directeuren groot aandeelhouders, althans hun BV’s hele grote aftrekposten tegemoet zouden kunnen zien, als het wetsvoorstel door zou gaan. U begrijpt, zo aan de vooravond van de verkiezingen, een dodelijk bericht, zeker als de PvdA aan het voorsorteren is op meer solidariteit, en hogere belasting voor ondernemingen en ondernemers.

Dat deze berichtgeving op zijn zachtst gezegd tendentieus was, deed kennelijk niet terzake. Door de experts als belangrijke knelpunten aangedragen zaken, met het advies, om het hele wetsvoorstel nogmaals goed tegen het licht te houden, zijn in een eerdere fase zonder mankeren terzijde geschoven. Maar deze in de termen van Donald Trump als nepinformatie te bestempelen krantenkoppen, zorgde voor algehele paniek in Den Haag, en het hiervoor gememoreerde verzoek aan de 1e Kamer niet over het wetsvoorstel te stemmen.

Novelle

Aangekondigd is dat er met grote spoed een novelle – met daar in anti misbruik wetgeving die dergelijke aftrekposten onmogelijk moet maken – zal worden ingediend. Zoals gezegd, sommigen verwachten dat dit toch wat langer op zich zal laten wachten. Zij gaan er van uit dat met de verkiezingen in aankomst, het nog lastiger zal zijn, politiek er de handen voor op elkaar te krijgen. En rekenen er op dat uiteindelijk de makkelijkste weg wordt gekozen, namelijk laat het volgende kabinet dit maar op lossen. Inderdaad is voor deze redenering wel wat te zeggen.

Alleen tot nu toe is het pensioen van de directeur groot aandeelhouder (behalve die grote aftrekpost) helemaal geen politiek issue geweest. Terwijl het wel een al lang slepend dossier is, waarbij de politiek fors boter op het hoofd heeft. Wij denken dan ook dat Politiek Den Haag er van af wil, en die novelle over niet al te lange tijd het licht zal zien.

Tot slot

Zoals al eerder aangegeven is besluitvorming over wat te doen met het pensioen lastig en ingewikkeld. Daarnaast is de kans groot dat de emoties ook een belangrijke rol spelen. Om deze reden doet ieder directeur groot aandeelhouder er goed aan de tijd te nemen alvorens tot een besluit te komen. Daarbij speelt ook de vraag wat is het vertrekpunt. Begin je aan de makkelijkste vragen qua beantwoording, om op die manier de moeilijkere aspecten pas later aan de orde te hebben? Of begin je juist met de grootste horde, vanuit de visie dat die toch geslecht moet worden, en hoe eerder duidelijk is wat daar het antwoord is, des te beter. En Alexander de Grote heeft laten zien hoe je zelfs de meest ingewikkelde knopen doeltreffend ontrafeld.

Geplaatst in Fiscaal recht en getagd met .

legalee

Eén reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *