Vrijgevestigd medisch specialist als ondernemer voor de fiscus

Heeft u vragen over uw situatie als vrijgevestigd specialist? Neem dan hier contact met ons op, geheel vrijblijvend uiteraard!

In tegenstelling tot de specialist in loondienst die via een arbeidsovereenkomst aan het ziekenhuis is verbonden, wordt de relatie tussen de vrijgevestigd specialist en het ziekenhuis meestal geregeld via de zogenaamde toelatingsovereenkomst.

De medisch specialist als ondernemer voor de fiscus

Belangrijk in de meeste recente modeltoelatingsovereenkomst (MTO) is de waarborging van het fiscaal ondernemerschap van de vrijgevestigd medisch specialist, in ieder geval tot 2015. Dit gaat uitsluitend over vrijgevestigd specialisten die zich als privépersoon in een maatschap hebben verenigd. Vereniging in een maatschap met bijvoorbeeld een BV-constructie blijft hier buiten beschouwing.

Op 1 november 2011 heeft minister van Financiën per brief te kennen gegeven dat vrijgevestigd specialisten die met het ziekenhuis de MTO uit 2011 hebben getekend, door de fiscus in ieder geval tot 2015 als ondernemer blijven aangemerkt. Feitelijk hoeft de vrijgevestigd medisch specialist voor deze periode dus niet alle juridische en fiscale grondbeginselen in acht te nemen die normaliter gelden voor een persoon om als ondernemer voor de inkomstenbelasting te worden aangemerkt. De ruling van de fiscus was echter gekoppeld aan het beheersmodel (2012-2014) en de verwachting was dat deze na 2015 niet meer zou gelden. Dat bleek wat voorbarig.

Voorwaarden voor de fiscale ruling

Er zijn drie voorwaarden aan de ruling verbonden:

De medisch specialist moet door middel van de meest recente MTO de relatie met het ziekenhuis hebben geregeld, declareren via het ziekenhuis en zich gevoegd hebben bij een collectief. Door aan het ziekenhuis te gaan declareren, zou de medisch specialist zijn ondernemersstatus verliezen. Een belangrijk aspect van het ondernemerschap is het zakendoen met meerdere klanten. De medisch specialist die voor de fiscus als ondernemer wilt worden aangemerkt, dient dan ook zelfstandig zijn kosten te declareren bij meerdere zorgverzekeraars. Door recente veranderingen in de financiering (zie hierna) declareert de vrijgevestigd specialist via het ziekenhuis. Het ministerie van Financiën heeft in dit geval aangegeven dat specialisten die de vernieuwde MTO tekenen, in ieder geval tot 2015 ‘veilig’ zijn.

Onterecht naar MSB?

Veel medisch specialisten stapten onder druk van het mogelijk wegvallen van de belastingvoordelen uit de ruling over naar zogenaamde MSB’s, BV-constructies waarin de ondernemersvoordelen beter konden worden gewaarborgd. Naar de huidige stand van zaken blijkt deze massale overstap wat voorbarig geweest.

Na de oproep van Ministerie van Financiën blijkt er door specialisten en ziekenhuizen niet in groten getale gehoor gegeven te zijn aan de MTO-eis. De minister van Financiën heeft hierover op 15 juli 2013 nogmaals per brief zijn zorgen geuit en gewaarschuwd voor de nadelige gevolgen voor specialisten en ziekenhuizen.

Als er niet opnieuw een ruling wordt uitgegeven en de specialisten niet zelf maatregelen nemen zoudende specialisten die zich als privépersoon in een maatschap hebben verenigd vanaf 2015 voor de inkomstenbelasting als werknemer worden aangemerkt. Hun honorarium wordt vervolgens als loon belast. Deze specialisten verliezen de voordelen van het ondernemerschap. Ten eerste verliezen ze enkele belastingvoordelen. De belangrijkste belastingvoordelen zijn de zelfstandigenaftrek (7280 euro in 2013) en de MKB-winstvrijstelling (14% in 2013). Verder leidt het verlies van de fiscale ondernemersstatus tot betaling van belasting over het verschil tussen de fiscale boekwaarde en de werkelijke waarde. Overigens is het mogelijk dat het einde van de ondernemersstatus tot een belastingteruggave leidt wanneer er geen vergoeding wordt ontvangen voor het nog niet afgeschreven deel van de goodwill. De NVZ schat dat het verlies van de ondernemersfaciliteiten een verlies van €20.000 per jaar op het netto inkomen van de specialist betekent.

Opties om ondernemer te blijven

De specialist die vrijgevestigd wilt blijven en niet in grote mate in wil leveren op zijn huidige netto inkomen heeft lijkt onder de huidige omstandigheden een aantal opties te hebben:

  1. Hij kan wachten op een hernieuwde ruling van het ministerie van Financiën. Ook kan er gehoopt worden dat de vrije beroepsbeoefenaar door de belastingdienst tóch gewoon als ondernemer wordt aangemerkt en de voordelen behoudt. Deze optie lijkt onzeker en schuift het probleem slechts naar voren.
  2. De vrijgevestigd specialist kan ook zorgen dat hij bij het verloop van de ruling toch aan de reguliere vereisten van het fiscaal ondernemerschap voldoet. Ook voor de vrijgevestigd medisch specialisten die in de overgangsperiode tot 2015 niet aan de gestelde vereisten uit de ruling voldoen, kan het nuttig zijn om te weten of ze eventueel toch als ondernemer kunnen worden aangemerkt.

Halverwege 2015 werd duidelijk dat de meeste vrijgevestigde specialisten mogelijk toch gewoon aan de vereisten voldeden. Uit de beschikking van de belastingadviseur bij twee artsenmaatschappen in Hoorn blijkt:

‘dat het niet nodig is dat specialisten zich anders organiseren of extra investeren en personeel aannemen om voor de inkomstenbelasting te kwalificeren als echte ondernemers. Iedereen had gewoon kunnen blijven doen wat ze al deden en dan was er niets aan de hand geweest.’

Definitie onderneming

In het geval van een vrijgevestigd medisch specialist in een maatschap moet eerst worden vastgesteld of het samenwerkingsverband, de maatschap, in objectieve zin een onderneming drijft. Er is geen duidelijke definitie van het begrip onderneming opgenomen in de Wet Inkomstenbelasting. Uit de fiscale begripsvorming volgt dat een onderneming een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid is die met winstoogmerk (winst die ook objectief verwacht mag worden) deelneemt aan het economische verkeer. Hiervoor is onder meer nodig dat de activiteiten die worden geëxploiteerd voor gezamenlijke rekening en risico plaatsvinden. Als dit het geval is, worden alle maten rechtstreeks verbonden voor verbintenissen van deze onderneming. Zo worden bij een commanditaire vennootschap alleen de beherende vennoten aangemerkt als ondernemer, de stille vennoot niet. Iedere maat in de maatschap heeft een afzonderlijke onderneming voor de inkomstenbelasting, de zogenaamde subjectieve onderneming. Alle specialisten in de maatschap moeten dus ook afzonderlijk hun fiscaal ondernemerschap op grond van art. 3.4 Wet IB aantonen.

Europees Hof van Justitie

Het Europees Hof van Justitie beschouwt vrijgevestigd medisch specialisten overigens ook als ondernemingen. Hiervoor geeft zij een zeer ruime definitie: vrijgevestigd medisch specialisten verrichten als zelfstandige deelnemers aan het economisch verkeer gespecialiseerde medische diensten, ontvangen van hun patiënten een beloning en dragen de aan hun beroepsuitoefening verbonden financiële risico’s.

Omdat ‘ondernemer’ dus geen heldere wettelijke omschrijving kent, is het in de jurisprudentie verder ingekleurd. De belastingdienst let op een aantal factoren. Belangrijk zijn vooral de zelfstandigheid van de ondernemer, het nemen van risico, het streven om de onderneming in stand te houden (continuïteit) en het plegen van investeringen.

Er moet aan alle voorwaarden zijn voldaan. Het enkele feit dat een vrijgevestigd specialist een grote goodwillinvestering doet draagt bij aan zijn ondernemersstatus maar is op zichzelf niet doorslaggevend.

In de praktijk blijkt dat het verlaten van het vertrouwde maatschapsmodel mogelijk onnodig was en dat hiermee vele tientallen miljoenen aan fiscaal advies zijn verspild.

Is teruggaan naar de maatschap vanuit de MSB een serieuze optie?

Persoonlijke advies nodig?

[gravityform id=”4″ title=”false” description=”false”]

Posted in Fiscaal recht, Gezondheidsrecht and tagged , , , .

Thomas Jaques

Jurist privaatrecht, gezondheidsrecht. Mede-oprichter legalee.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *